Happy weekend!

Ik zou u graag een lekker lang verhaal vertellen over waar ik allemaal mee bezig ben, maar het lukt even niet.
Geen tijd, druk.
Volgende week praat ik u bij.
Tot die tijd een foto van onze kleuter.
Fijn weekend, lieve mensen!

I’m very busy at the moment, so no time to tell you long stories here. Next week I will blog some more, I promise! Until then a photo of my little one. Have a nice weekend!

De laatste mens op de wereld en het hondenbrokje / Week 46

‘Mama, kun je als laatste van alle mensen op de wereld dood gaan?’ vroeg de kleuter vanochtend.
Nou. Verzin daar maar eens een deugdelijk antwoord op, terwijl je net een slordige driehonderd boterhammen staat te smeren voor het ontbijt en de schoollunch.
‘Hypothetisch gezien wel, maar waarschijnlijk niet,’ antwoordde ik dus maar.
‘Oh,’ zei ze.
En vervolgens prakte ze haar trui vol pindakaas.
Zo gaan die dingen.
Ach, en zo is het alweer week 46.
Het was de week dat ik er op donderdagmiddag achterkwam dat ik al sinds dinsdag vrolijk met een suikerbiet in mijn fietsmandje rondreed.
We hadden Sint Maarten gevierd en na een hoop gedoe met het kaarsje dat steeds maar uitwaaide gaf De Grote Dochter de brui eraan en gooide haar biet in mijn mand. Daar lag hij dus donderdag nog.
Het was ook de week dat onze Marie bijna van de dorst omkwam. Dat kwam omdat het zielige beestje een hele dag niet had kunnen drinken.
En dát kwam weer omdat er een hondenbrokje in haar drinkbakje was gevallen.
Nouououou zeg. Een brókje! In haar drínkbak!
De smerigste, groen uitgeslagen modderplas in het bos drinkt ze gretig leeg, de viespeuk, maar owee als er een brokje in haar water zit.
Jawel.
Van ingewikkelde kwesties omtrent de sterfelijkheid van de mensheid, tot hondenbrokken in het waterbakje, dat is mijn leven.
En tóch altijd opgewekt en positief blijven, hè.
Hoe doe ik het toch.





My youngest girl asked me if you can die being the last person on earth. It was early in the morning and I was making breakfast, trying to think of a good answer. So I said something like: hypothetically you can, but probably you won’t. ‘Oh,’ she said. And then she smeared peanut butter in her sweater. This week 46 we celebrated Sint Maarten, we use beets to make little lanterns and we make a bonfire and listen to the story of the soldier who gives the poor, shivering beggar a piece of his cloak. I love this story and I love walking hand in hand with my little one, in the dark, with our lanterns, singing songs.

Het verhaal van het nieuwe vest

(Klik op de strip voor groter beeld.)

I made a quick little comic about my new cardigan. I was really pleased with it, it is beautifully knitted, oversized, warm and lovely. But then the children came home. One pulled up her nose and thought it was much too big, the other one just wanted a banana. Then the husband came home. He thought I bought my beautiful new cardigan at the thrift store. I could have put the thing in my wardrobe and never have worn it again. But to get back on my family, I just wear it every day. E-ve-ry day! Ha!

De ontdekking van de hemel, het toneelstuk

Laat ik vooropstellen dat het een helse klus moet zijn, een toneelbewerking maken van De ontdekking van de hemel.
En als dank voor de ondernomen poging zal ik beginnen met een positieve noot over het stuk.
Welnu, het scenario zat qua concept knap in elkaar. Als je een drie uur durend toneel maakt van 900 pagina’s meesterwerk, dan zal er gehakt moeten worden. Dat was op een creatieve manier gedaan, dialogen wisselden zich af met door de karakters geschetste verhaallijnen, heel aardig. Wel jammer vond ik dat er cruciale stukken werden overgeslagen, terwijl andere scènes juist heel veel aandacht kregen, ik had andere keuzes gemaakt, maar soit. Ik kan leven met het feit dat niet iedereen op dezelfde punten de aandacht legt.
Maar dan.
In De ontdekking van de hemel staat alles, elke verhaallijn, elk karakter, elke punt en elke komma, in het teken van de compositie van het boek. Van de opbouw en de structuur, van het grote geheel. Dat is de kern. Het is een vrij emotieloos boek, ook al gebeurt er veel aan persoonlijk leed, het is van een afstand beschreven, want alles dient een hoger doel. Maar ondanks het keurslijf van de doordachtheid en ingetogenheid, nergens boet het in aan menselijkheid en karakter: de relatie tussen Onno en Max doet me altijd denken aan statische elektriciteit in de winter; ondank de ijzige kou vonkt het vuur.
Maar wat gebeurde daar op het toneel? Er werd veelvuldig gehuild, geschreeuwd, er werd op elkaars rug geklommen en omhelsd. Uitbarstingen van menselijke emotie, het stond haaks op de rationele laag die als een deken over het boek is uitgespreid. Ada (Lidewij Mahler), die de sereniteit zelf moest zijn, gedroeg zich alsof ze in een kindertoneel stond, met infantiele gebaren en een pruilmondje. Onno (Waldemar Torenstra) was een lachwekkend karikatuur en Max (Sieger Sloot) was vlak en kleurloos.
Ik begrijp dat iedereen zijn eigen interpretatie heeft van de personages, en dat acteurs een zware taak hebben om een rol zo te spelen dat de kijker zijn invulling gaat geloven. Maar in sommige van de gevallen had ik het idee dat de betreffende acteur het boek niet eens gelezen had. Zich niet eens verdiept had in hoe Mulisch het personage neer had gezet en bedoeld had in het grote geheel van het boek.
Mulisch zelf is ook een karakter in het toneelstuk. Dat vond ik goed bedacht. Het lost een hoop moeilijkheden op en het had heel intelligent kunnen uitpakken. Maar dat deed het niet. Ook hier weer ging de karikatuur op de loop met het personage. De zaal lachte, ik moest erom huilen.
Of u het toneel moet zien?
Dat moet u zelf weten. Ik ben ondanks al mijn gruwelen blij dat ik gegaan ben, ik vind het interessant om te zien hoe anderen het boek interpreteren, en naar een ongeluk op de snelweg blijf je tenslotte ook kijken, of je wil of niet.
Iedere poging tot verspreiding van Mulisch’ Woord juich ik toe.
Maar leest u, voordat u gaat kijken, alstublieft eerst het boek.
Dan laten we dat de winst zijn van deze toneelbewerking.

(Foto: Ben van Duin)
Voor de speellijst en achtergronden: www.hummelinkcstuurman.nl.

Harry, de musical / week 45

Ik hou nogal van Harry Mulisch.
Van zijn werk in het geheel en van De ontdekking van de hemel in het bijzonder.
Ik heb twee exemplaren van De ontdekking: een heilige, die is voor mezelf, en een evangelisatie-exemplaar. Die is voor mensen die nog bekeerd moeten worden, die mogen het dan lenen.
Toen ik Man nog maar net kende duwde ik hem mijn leen-ontdekking in de handen met het gebod om het zo snel mogelijk te lezen.
De geschiedenis had heel anders kunnen lopen als hij het een rotboek had gevonden.
Ik denk serieus dat ik geen kinderen had kunnen krijgen met een man die De ontdekking van de hemel niet op waarde zou weten te schatten.
Daar ben ik heel principieel in.
Hoe dan ook, een dapp’re ziel heeft het boek onlangs bewerkt tot een toneelstuk. Vanavond gaan we er heen. Met een goed gezelschap mede-Neerlandici gaan we de boel eens flink duiden op de eerste rang.
‘Er worden toch tussendoor geen liedjes gezongen in het stuk hè?’ vroeg Man gisteravond, hij trok er een bevreesd gezicht bij.
De mogelijkheid van een groteske Ontdekking van de hemel-musical drong zich aan me op. Carlo Boszhard als Onno, in een Joop van den Ende-achtige setting, glitters, lampen, vrouwen met veren, Ada in een showballet, ik moest bijna braken.
‘Als ze ooit een musical van De ontdekking van de hemel maken dan is dat een teken dat de wereld ten onder zal gaan,’ bromde ik somber.
Dacht Man ook.
Tegen die tijd zullen we met uittreksels van De ontdekking langs de deuren moeten gaan om de mensheid te redden.
‘Het is volbracht,’ zeggen we dan zalvend, tegen de ongelovigen.
Laten we hopen dat het zover niet zal komen.




My all time favorite Dutch writer is Harry Mulish. He wrote The discovery of heaven and it’s the best book in the world. It’s a perfectly composed, brilliant book. Lately it has been adapted to a theatre play and tonight we are going to the theatre to see it. Wouter wondered if there would be any singing in the play and I got a nasty vision of my brilliant book turned into a hysterical musical, with a lot of glamour and women with feathers. Argh. But no, it will be just a play and if anybody will ever have the guts to make a musical out of The discovery of heaven, we will not visit it. Promise.

Voorbereidingen, de V-formatie en een feestje

Zeg, maak je nog wel trouw je weektekeningen, Octavie?
Well, of course I do!
Het komt er niet altijd van om ze op een vaste dag in de week hier te plaatsen, maar ik teken gestaag door.
Vorige week stond in het teken van de voorbereidingen. We knutselden in de kleuterklas de schoolcadeautjes voor het naderende Sinterklaasfeest en thuis maakte ik met Het Kleine Meisje alvast de traktaties voor haar verjaardag. Vier dagen ná Sinterklaas. Alles wat ik bijna vijf jaar geleden miste aan goede planning, haal ik nu in.
Lee en ik sloten samen de Starfish Collecteweek af, wandelend langs de Maas. Het water spoelde tegen de keien en in de verte gakten de wilde ganzen oorverdovend.
‘Ganzen hebben allemaal hun vaste plek in de formatie waarin ze vliegen,’ vertelde Lee, ze wees naar een grote V in de lucht.
‘Misschien is dat de grootste kunst van het leven,’ peinsde ik, ‘tevreden zijn met je plek in de formatie.’
In het weekend was het feest, de kinderboekwinkel van De Kleine Tovenaar bestond precies tien jaar.
Mijn grote dochter had zich al weken verheugd op een ontmoeting met een van haar lievelingsschrijvers en kon haar geluk niet op toen de beste man een heel gesprek met haar aanknoopte.
Ze kletsten er vrolijk op los.
Geen idee van wie ze dat heeft.
Hoe dan ook. Er was wijn, er waren hapjes en nou ja, het was een ouderwets goed feestje.
Nu ja.
Soms vragen mensen of het iedere week tekenen me nooit de keel uithangt.
Ja, natuurlijk wel. Maar dan teken ik een dagje niet en de volgende dag heb ik er wel weer zin in.
Zo gaat dat.
Het is niet zo moeilijk.





I still draw in my red moleskine every week, although I don’t find the time to blog the pages every friday. Last week I did a lot of preparing. We crafted in kindergarten, we already made the presents for Sint Nicolaas: we made a hobby horse out of an old sock, with a broom stick, it’s lovely. Lee and I rounded off the Starfish Week. We took a walk and saw the geese flying in their typical V. ‘Every goose has his own place int he formation,’ Lee explained. ‘Maybe that’s the biggest challenge in life; being happy with your place in the formation,’ I pondered. In the weekend I had a party, the children’s bookstore of my friend Nicole existed ten years exactly. We celebrated with wine and my eldest daughter finally met one of her favorite children’s book authors. Sometimes people ask wether I’m never fed up with drawing every week. Well, of course I am. But then I stop drawing for a day or two and after that I can’t wait to begin again.

It never was not a painting

Ik experimenteerde nog weer eens met olieverf. De twee meisjes met de laarsjes in het Duitse meer, zon op het bladerdek, roodbruine bladeren op de grond, geel en lichtgroen aan de bomen. Zon die alles filtert, diepe schaduwen, glinsterend water in alle kleurschakeringen van blauw. Het vroeg gewoon om geschilderd te worden, het was nooit geen schilderij.


I experimented with oil paint again. My two girls with their wellies in a German lake, sunlight at autumn leafs, red and brown forest floor, yellow trees. Deep shadows, glistening water in every shade of blue. It just needed to be painted.

€ 1827,50

Precies twee weken geleden sloot ik de Starfish Collecteweek af.
Mocht je het hele verhaal nog een keer rustig willen nalezen, of heb je het gemist, in dit blog heb ik alle delen bij elkaar gezet. Je kunt het hele verhaal in één stuk lezen.

De afgelopen weken zijn jullie geld blijven overmaken.
Op dit moment hebben bijna 80 mensen gedoneerd, het totaalbedrag tot nu toe is € 1827,50.
Geld overmaken mag nog steeds en altijd, het rekeningnummer van de stichting Starfish is NL64RABO0126743177 in Roermond, (kamer van koophandel nummer 12063627, in Venlo.) www.stichtingstarfish.nl. Geef bij het overmaken even je mailadres door, ik vind het leuk om je een persoonlijk bericht te sturen.

We hebben de afgelopen weken ontzettend veel mails, berichten en reacties gekregen. Mensen vertelden ons hun persoonlijke verhaal, mensen schreven hoe geraakt ze waren en boden spontaan hulp aan, er ontstonden nieuwe initiatieven; Jule bedacht bijvoorbeeld om te gaan knutselen met de buurtkindjes en de handgemaakte spulletjes tijdens de lokale kerstmarkt te gaan verkopen voor Starfish en Marijke schreef op haar eigen blog over de actie.

Ondertussen vroeg ik Lee of ze een terugblik wilde schrijven over de Collecteweek.
Dat deed ze, haar verhaal staat hier (als je Engels niet zo goed is; ik schreef een grove vertaling, die vind je onder de foto.)

***
Octavie suggested I write a short piece about how I experienced the Starfish fund-raiser she recently orchestrated on her blog. Great idea, nice way to round things off, I thought.
And then I sat down to write. Oh dear. I am not Octavie. I have no experience with writing, and certainly don’t have the ability to end every blog with a cliffhanger like she can. I am not known for my brevity. I can’t make you smile and cry in 100 words.
But I can try get the inside out.
I knew who Octavie was long before she knew who I was. I’d heard about her in connection with all lovely creative things and I’d fallen in love with her style of writing in her blogs.
Then we met at the Rattentoren and chatted for a few minutes about Starfish. Octavie asked for my mobile number and website details. A part of me didn’t for one minute think I’d hear from her, and another part always knew we’d meet again. I’m not sure which part of me felt overwhelmed and panicked at the thought: what does Octavie want with me, just a girl from an under-priveleged background who’s experienced some hardships in life and doesn’t think too much of herself under her sometimes sunny, sometimes lioness-facade? Why me?
When we met again to discuss my life-story, I asked Octavie that same question. She said that the thing that did it for her was that here was a person who in the face of human need was able to put aside personal tragedy and step over themselves in order to carry out an ongoing act of humanity to create a better world.
The next time we met I told Octavie I felt a little awkward: as though we’d had an intimate encounter as strangers, and that I bumped into her the next day in the waiting room at the doctor’s or something. ‘Mmm…,’ she said, ‘sharing your life-story is an intimate thing and one can feel exposed and vulnerable.’
This lead to some doubts on my part. I don’t publish my life-history on the www every week and I asked myself whether I wanted to make all this information about my life public domain, a tough one. But then again, it IS my story and its not a secret, it doesn’t make me a better or worse person, and besides, perhaps telling the story BEHIND Starfish will achieve some success at raising funds for these three children. But mostly I let it be, because of the truth.
The truth of our humanity. That irrespective of whether we come from a relatively priveleged background in Holland, (or Norway, where the most distant donor in the fund-raiser lives) or from the stricken slums of South Africa; whether we’ve had a happy and safe upbringing or a childhood scarred by insecurity and neglect, we are all who we are because of other people.
Motho ke motho ka batho babang: a person is a person because of other people. I am because you are. Ubuntu.
I saw this ‘ubuntu’ every day during the fund-raiser. It moved me.
Convinced that with every donation you are doing two things: helping create and mould the lives of Zikhona, Zandile and Sibulele, and, as one donor so aptly put it: changing the world, one euro at a time.
As we round off the Starfish fund-raiser, my heart is warmed. Warmed by strangers, with whom I am one. Touched by the beauty there is in people. Thank you sincerely on behalf of the Starfish kids.
I salute you,
Lee


Octavie opperde dat ik een kort stuk zou schrijven over de Starfish Collecteweek. Dat leek me een goed plan, een mooie manier om alles af te ronden. Maar toen ging ik ervoor zitten. Het viel niet mee. Ik heb weinig ervaring met schrijven en ik sta niet bekend om mijn bondigheid. Maar ik kan proberen om van binnenuit te schrijven.
Ik wist wie Octavie was ver voordat we elkaar leerden kennen. Toen we elkaar ontmoetten bij De Rattentoren en aan de praat raakten over Starfish vroeg ze mijn telefoonnummer. Een deel van mij dacht dat ik nooit meer iets van haar zou horen, een deel van me altijd wist dat we elkaar weer zouden zien. Ik raakte een beetje in paniek. Wat moest Octavie met mij? Een meisje met een kansarme achtergrond?
Toen we elkaar weer zagen stelde ik haar dan ook deze vraag. Ze vertelde me dat ze me zag als iemand die persoonlijk leed aan de kant kon schuiven voor een hoger doel: een betere wereld creëren voor de mensheid.
Na het vertellen van mijn levensverhaal voelde ik me ongemakkelijk. Alsof we een heel persoonlijke ontmoeting hadden gehad en elkaar daarna weer tegenkwamen op neutraal terrein.
‘Hmm,’ zei Octavie, ‘je levensverhaal vertellen is iets heel intiems en daarna kun je je bekeken en kwetsbaar voelen.’
Dat zette me aan het denken, ik ging ineens twijfelen. Ik publiceer mijn levensverhaal niet iedere dag op internet en ik vroeg me af of ik al mijn informatie wel publiek wilde maken. Maar van de andere kant: het ís mijn verhaal en het is geen geheim. Het maakt me geen slechter of beter persoon. En: het is de waarheid.
De waarheid van onze menselijkheid. Dat onafhankelijk van waarvandaan we komen, we een goede achtergrond hebben in Nederland (of Noorwegen, waar de meest verre van onze donateurs woont) of uit de sloppenwijken in Zuid Afrika komen, we een veilige opvoeding hadden, of een vol verwaarlozing, we zijn wie we zijn door andere mensen. Motho ke motho ka batho babang: een mens is wie hij is door andere mensen. Ik ben omdat jij bent. Ubuntu.
Ik zag deze ‘ubuntu’ elke dag tijdens de Starfish Collecteweek. Het raakte me.
Ik ben ervan overtuigd dat met elke donatie je twee dingen deed: de levens van Zikhona, Zandile en Sibulele veranderen en vormgeven én, zoals een donateur het zo treffend zei: de wereld veranderen euro voor euro.
We sluiten de Starfish Collecteweek af. Mijn hart is verwarmd, verwarmd door vreemden met wie ik één ben. Ik ben geraakt door de schoonheid in mensen.
Oprecht bedankt, namens de Starfish-kinderen.
Lee

Walnoteninkt en rietpennen / home made ink and pens

Een poosje geleden maakte ik weer eens walnoteninkt.
Ik heb er al eens eerder een beeldblog over gemaakt, dat vind je hier.
Het recept is heel eenvoudig. Het basisingrediënt is de walnotenbolster, dat zijn de schillen die om de walnoot heen zitten, dus niet de harde schaal die je moet kraken. Vul een pan met de meest smerige en rotte, zwartgeworden walnotenbolsters die je kunt vinden, doe er water bij en breng het aan de kook. Laat het geheel minimaal een uur doorkoken, liefst nog wat langer. Test ondertussen steeds de kleur van de inkt op een blaadje. Als de kleur heel diep donkerbruin is doe je er een scheut azijn en een eetlepel zeezout in. Schep alles goed door en kook het nu nog een half uur. Schep nu de grootste troep uit de pan en zeef de inkt door een oude panty of lap, in een uitgekookte glazen pot met deksel. Voeg wat Arabische gom toe, dan hecht de inkt beter aan papier. Arabische gom kun je in de hobbywinkel kopen.
Let erop dat de inkt giftig is, ondanks dat je alleen natuurlijke materialen gebruikt. Bewaar hem buiten bereik van kleine kinderen en huisdieren.



Je kunt deze inkt gebruiken met een kroontjespen, maar nog leuker is een ganzenveer of… een rietpen.
Het beste kun je heel droog riet gebruiken. Het gaat om de stevige, dikke stengels die flink hard zijn. Als je riet hebt geplukt en de bladeren hebt verwijderd, snij je het met een goede, scherpe snoeischaar in een handzaam formaat. Daarna kun je het het beste nog zeker een week binnenshuis laten drogen.
Als het riet goed droog is kun je er een pen van snijden. Verwijder eerst het droge papierig-achtige vel dat om het riet zit. Dan ga je de punt snijden, dat doe je met een scherp stanleymes. De punt moet gesneden worden op ongeveer een centimeter van een groeiknobbel. De breedte van de punt kun je zelf bepalen, wil je hele fijne tekeningen maken, dan maak je een scherpe punt, wil je grover schrijven of schilderen dan laat je hem breder.




Ik heb de inkt en de rietpennen gebruikt voor een workshop op school. Samen met kinderen vanaf 6 jaar hebben we rietpennen gesneden en tekeningen met walnoteninkt gemaakt.
De kinderen vonden het geweldig.
Veel plezier!

I made some ink of the shells of walnuts again. It’s a dirty job but it’s very easy, once you know the drill. Cook the shells in water for over an hour. After an hour you add vinegar and salt, and you cook it again for half an hour. Then you percolate the dirt with an old cloth into a glass jar. The ink is poisonous, so keep it away from small children and pets. It’s fun to draw with your ink and for example a dip pen, but even more fun is to use it with a feather or with reed. If you want to make a reed pen, use the thick hollow stems that are pretty dry. Remove the leaves and dry the reed in your house for at least a week. Use a very sharp knife to cut pens, start cutting at approximately 1 cm from a bulge. It’s really easy, just try it. I used the ink and the reed at a workshop for children from age 6. We cut pens together and then made beautiful drawings with the walnut ink. Have fun!