De zomerzonnewende / summer solstice

Op alle Vrijescholen in de hele wereld wordt op 24 juni het Sint Jansfeest gevierd.
Ik vind dat een magische gedachte. Dat je dus eigenlijk één groot feest viert met z’n allen.
Het Germaanse feest van de zonnewende, de langste dag, het feest van de natuur waarbij ze zelf voor de mooiste versiering zorgt, in Christelijke tijden aangevuld met de geboortedag van Johannes de Doper.
We dansen met z’n allen op het lied van Robinson en de rivier de Rhône en de stralende kindergezichten zijn onbetaalbaar. Ach, is er iets mooiers voor kinderen dan ouders die meedoen met hun spel? Dan picknicken we, een grote tafel vol zelf meegebrachte salades, fruit en brood staat klaar. Er brandt een vuurtje en er zijn stokken om broodjes aan te bakken. En naarmate de avond vordert worden de gesprekken mooier, de plannen voor het komend schooljaar spannender en de zon zakt langzaam weg achter de horizon in de verte.
Tot het echt tijd is om te gaan, met een beetje pijn in het hart.
Want het duurt nu nog een heel jaar voor het weer Sint Jan is.





Waldorf schools (or Steiner schools, I’m not sure if it’s exactly the same) celebrate worldwide the summer solstice on june 24th every year. We all dance together with our children, we picknick on the riverside, the children can bake bread in the fire pit and it’s always hard to go home after all this. One of the most lovely days of the year.

Noormannenschouwspel ‘t Pact van Asselt

‘Ik voel een druppel. Ik denk dat het gaat regenen.’
Ik kijk omhoog, donkere wolken bollen samen boven de tribune waarop we zitten, de wind trekt aan.
‘Heerlijk,’ grijnst Man, ‘echt Noormannenweer.’ Hij kijkt er tevreden bij.
Op dat moment zien we het aankomen, van over de Asseltse plassen, een enorm regengordijn.
Het publiek kreunt, iedereen duikt weg in zijn capuchon of poncho. Ik kruip onder de deken die ik uit voorzorg tegen de kou had meegebracht. Mijn ogen zoeken die van mijn dochter, ze zit in het veld, haar Middeleeuwse rode kapje over haar lange haren, een jakje van ruwe stof bedekt een groot deel van haar lange rok. Ze ziet me, een snelle zwaai voordat ze zich realiseert dat ze in haar spel moet blijven, ook vóór het stuk is begonnen.
Tien minuten hoost het, dan klaart het op.
De eerste tonen klinken, een zware trom, ijl blokfluitspel.
Het schouwspel begint.
Wat is het mooi, op dit hele bijzondere stukje Limburgse bodem, achter het rozenkerkje, aan de oevers waar ooit de Noormannen voet aan wal moeten hebben gezet. De zang is prachtig, het verhaal betoverend. En wat ben ik ongelofelijk trots op mijn dochter.
We vergeten de kou en onze natte kleren.
Met het vallen van de schemer klinken de slotakkoorden, het geluid ebt weg over de kleine, glinsterende golfjes van het water.
Zeldzaam geweldig.





Rijk / Rich

In het kader van de periode plantkunde gingen we met de klas van de oudste dochter op excursie naar een natuurleerpad in mijn geboortedorp. Je kunt me niet blijer maken. Dertig enthousiaste kinderen die met open mond staan te luisteren wat er wordt verteld over dassen en bijen, die geconcentreerd in hun schepnetje turen op zoek naar waterbeestjes, die uitgelaten door het veld rennen.
De zon kwam door het dichte wolkendek, ik keek over de velden uit naar de oude kerk die ik zo goed ken, het kronkelweggetje dat in de verte loopt, de kleine rivier die onderaan de berg het dorp kust voordat ze stil stromend verdwijnt in het niemandsland van weiden en akkers.
Dit is mijn oerplek, het land waar ik van hou.
En om dat gevoel door te mogen geven, dat voelt als rijkdom.








We went on a field trip with my eldest daughters class. In a beautiful little forest near the village where I was born and where I spent my childhood. The children loved to learn about badgers and bees, they searched the water for little insects and the played in the fields. It felt very special to share this place with these children, it made me feel rich.

Het onbenoemde / the unsaid

Vage onrust, niet te benoemen. Op de fiets verwaaien mijn gedachten, ik steek het spoor over, kijk naar rechts, rails tot in de verte. Aan weerszijden klaprozen en hoog wuivend gras. Iets lokt me.
Ik denk aan mijn boek. Ik loop door de kamers van het huis dat ik de afgelopen maanden heb gecreëerd, ik zie de personages rondlopen, ik zie hun karakters, weet hoe ze zullen reageren op de dingen die ik bedenk. Ik zie de gebeurtenissen voor me die ik heb geschreven en ik zie de contouren van wat nog komen gaat. Ik klem mijn handen vaster om het stuur bij de gedachte aan het vinden van de juiste bewoordingen.
Mijn leven was nog nooit zo saai, mijn leven was nog nooit zo spannend.
Er gebeurt niks, niks dat je kan zien, en er gebeurt alles.
Al het onbenoemde zindert door me, het ruist door mijn aderen, zoekend naar een uitweg.

I’m still writing on my first novel. It’s hard, I sometimes feel like escaping. When I think about my book I see the rooms of the house I created, I see the characters and I see the events that I have written about in the past few months. But I also see the things I haven’t written yet, they frighten me, I’m afraid that I won’t be able to find the right words to describe them properly. All the unsaid rushes through my veins, looking for a way out.

Museum Het Gouden Portret

Vanaf maart van dit jaar heb ik vrijwel iedere vrijdag met de kinderen van klas 4/5 aan het grote kunstproject gewerkt.
We maakten portretten op ware grootte, van kruin tot voeten, zodat ze eens aan den lijve konden voelen hoe het menselijk lichaam qua verhoudingen in elkaar zit.
Ik had grote rollen zwaar kwaliteitspapier gekocht en liet de kinderen elkaars contouren omtrekken in groepjes van twee. Eén iemand ging plat op het papier liggen en de ander trok hem om, en vice versa. De houding en positie mochten ze helemaal zelf kiezen.

Na het omtrekken kregen ze tijd om details in te tekenen en daarna gingen we de portretten inschilderen. Ik hanteer altijd twee regels als ik schilderles geef: 1. ik wil geen wit van het papier meer kunnen zien en 2. ik wil nooit de kleur van de verf zien zoals die rechtstreeks uit de tube is gekomen. Met andere woorden: alles moet gemengd worden en alles moet ingeschilderd worden, ik duld geen luiheid.

Na het schilderen volgde het lekkerste klusje van het hele project: we gingen de portretten uitknippen. Alle geknoeide restjes konden zo prettig verwijderd worden.

Samen met de klas en juf I hadden we bedacht dat we de portretten wilden gaan tentoonstellen. We zouden een echt museum gaan maken, in de zaal op school.
En toen. Toen had ik iets slims gedaan. Bij de lokale, zeer behulpzame, papierfabriek peuterde ik grote kartonnen platen los. (Grote dank aan Papierfabriek Roermond) De uitgeknipte portretten plakten we op de dikke, stevige platen.

Groepsgewijs liet ik de kinderen met ideeën komen voor het museum. Hoe ziet een museum eruit? Hoe zorg je dat er publiek naar een museum komt? Hoe gaan we alles neerzetten? Hoe noemen we ons museum?
De plannen stroomden binnen. De kinderen maakten flyers en deelden ze uit op het schoolplein. Ze schreven een stukje voor de nieuwsbrief, tekenden posters en maakten een spandoek. Er moest een museumrestaurant komen en wegwijsbordjes.

Ondertussen maakten juf I en ik de platen heel technisch en met een ingenieus systeem aan elkaar zodat ze rechtop konden blijven staan.

In de laatste dagen voor de opening richtten we de zaal in. We zetten de schilderijen samen in een spiraalvorm, zodat de bezoekers alles goed konden zien. De wegwijsbordjes werden gezaagd, zelfgebakken koek en cake werd het restaurantje in gedragen en alles werd keurig opgeruimd.

En daar was dan het moment supreme: met het doorknippen van een rood lint werd Museum Het Gouden Portret deftig geopend. Een ongelofelijk grote opkomst van ouders, opa’s en oma’s en nog veel meer mensen verraste ons.
Wat een prachtige afsluiting van een geweldig project.

Yesterday we finished the amazing art project of my eldest daughters class: we opened a museum called The Golden Portrait. The exhibition of the portraits was wonderful, a lot of visitors enjoyed the paintings, the food the children baked for the little museum restaurant and it was just a great day. I loved working with the children, they did a great job!

Mijn dochter is een kunstwerk / my daughter is a piece of art

Ingrid Friesen is illustrator en kunstenaar.
Ze stuurde me vorige week een berichtje. Voor een vrij werk had ze een foto van mijn dochter gebruikt, in de bijlage zat een plaatje van het schilderijtje.
Ik was er ontzettend door getroffen. Wat prachtig dat iemand de ogen van mijn kind als inspiratie had gebruikt, ik vond het erg bijzonder.
Gisteren kreeg ik de prent met de post.
‘Die mag op mijn kamer hangen, hè,’ bedelde de kleuter meteen, toen ik hem uit had gepakt.
Nee hoor.
Het schilderijtje krijgt een ereplaats in de woonkamer.

The Dutch illustrator and artist Ingrid Friesen made this beautiful piece of art of the eyes of my youngest daughter. I think it’s truly beautiful, and it feels very special that someone made a painting using my daughter as an inspiration.

Het pact van Asselt

Een paar maanden geleden, ik weet niet eens meer hoe het precies kwam, viel mijn oog op een artikeltje over een grote toneelproductie die in juni zou gaan plaatsvinden.
Het zou een openluchtspel worden, in het kleine gehuchtje aan de Maas, niet ver van ons. Op het meest sprookjesachtige plekje in de verre omtrek dat ik ken.
‘Dat is iets voor jou,’ zei ik zonder nadenken tegen mijn oudste dochter, de actrice.
Een stuk over hoe de Noormannen in de negende eeuw het kleine gehuchtje bewoonden.
Twee gretige ogen keken me aan.
En daar was het beklonken. Vanaf dat moment toog ze iedere dinsdagavond naar de repetities. Buiten in de kou, in het weiland aan de Maas, achter het rozenkerkje, met de winterjas nog aan. Later tussen het bloeiende fluitenkruid, ondertussen een vuurtje stoken met de andere spelers.
En iedere keer kwam ze enthousiaster thuis, de liedjes neuriënd die de hoofdrolspelers zingen, of die het orkest als begeleiding speelt. Met rode wangen vertellen over het dansje dat ze moet uitvoeren, geleerd van de regisseuse zelf.
Vrijdag 19, zaterdag 20 en zondag 21 wordt ‘Het pact van Asselt’ gespeeld, in het grasland naast de kerk van Asselt.
Als je goed kijkt zie je het decor al staan in de verte, vanaf het kronkelweggetje.
Ik kan niet wachten tot het zover is.
Wat ontzettend spannend.
(Kaarten te koop via de website of op verkooppunten.)


Een geweldig schilderproject 2 / An amazing art project 2

Sinds maart van dit jaar geef ik iedere vrijdagochtend schilderles aan klas 4/5 op de Vrijeschool van mijn dochters.
De leerlingen maakten zelfportretten op ware grootte door elkaars lichamen om te trekken, ze schilderden zichzelf in en toen alle portretten klaar waren vond ik dat we er nog iets speciaals mee moesten doen. Als beloning voor al die weken hard werken, en omdat ik graag in het klasje kom en stiekem ook omdat ik er zelf heel veel van leer. Ik wil nog niet te veel verklappen over wat voor spannends er vrijdag aanstaande zal gaan gebeuren, maar ik kan al wel vertellen dat de hele toestand een heleboel voorbereiding vergt, en ook iets met gereedschap.
En zo kwam het dat ik vandaag na schooltijd, in de grote zaal, heel professioneel de stekker van onze smerige oude boormachine in het stopcontact van de verlengkabel stond te steken.
Dat ging goed. Ik was er zelf ook verbaasd over ja, maar het was toch echt zo.
‘Hee, de boor zit er verkeerd om in,’ concludeerde ik, toen ik het apparaat voorzichtig liet draaien.
Dat vond ik echt ontzettend vakkundig van mezelf.
Juf I keek naar de boor.
‘Ja, die moet eruit.’
Zo zeg. Waren wij even een stel onafhankelijke, stoere vrouwen. Met een hoop technisch inzicht.
We drukten een knopje in.
De boor wilde er niet uit.
We zetten hem in de achteruit en hielden de draaikop vast.
De boor wilde er niet uit.
We trokken en duwden.
De boor wilde er niet uit.
We googelden op hoe men een boor moet verwijderen.
DE BOOR WILDE ER NIET UIT.
‘Misschien moeten we het de klusvader vragen,’ opperde ik aarzelend.
Juf I keek een beetje chagrijnig.
De klusvader nam vrolijk fluitend de boormachine van ons over.
De boor wilde er ineens wel uit.
Nondeju.
Hoe dan ook. We boorden honderd gaten en daarna waren we echt ontzettend trots op onszelf.
En moe, dat ook.

The amazing art project I’m doing with the children of my eldest daughters class is nearly finished: next friday we will reveal what we’ve been working on the past few months. The teacher and I did some last minute preparations this afternoon, it involved some tools, a drill in particular. We felt really tough and sturdy, we women would fix that! Well… we didn’t. We didn’t quiet understand how the drill worked actually. Quite crucial in the process. But in the end, with some male (cough) help, we succeeded. We drilled holes and after that we were really proud of ourselves. And tired, that too.

Schaapsscheerfeest / Shaving sheep

Al zeven jaar komen de kinderen van het schooltje van mijn dochters kijken als we onze schapen scheren.
Eerst het peuterklasje van de oudste, dat ging over in de kleuterklas en de eerste en de tweede klas, en later, toen de jongste naar school ging, wisselden we het af.
Dit jaar was het kleuterklasje van de jongste aan de beurt.
En ieder jaar opnieuw is het een feestje. De verwonderde gezichtjes, het voelen aan de wol en de oude wolschaar, en na het scheren de picknick in onze tuin.
Drie grote picknickkleden op het gras, de broodtrommeltjes erbij, samen een liedje zingen.
Ik hoop toch zo dat ze zich dit soort dagen herinneren, later, als ze groot zijn.




Every year the children of my daughters Waldorf school come and visit us when we shave our sheep. And every year it’s just such a wonderful day. I love to see the children’s marvel, how they gently touch the wool and the scissors and how they enjoy the picknick in our garden afterwards. I really hope they remember these days when they are grown ups.